10 februari 2027: Theo de Wit

De laatste twee of drie verkiezingen, maar ook ontwikkelingen elders in de wereld hebben ons hardhandig geleerd dat ‘ergens bij horen’, een gedeelde cultuur, taal en geschiedenis niet iets van het verleden zijn, net zomin als het onderscheid tussen ‘wij’ en ‘zij’ zoals dat door elke natiestaat wordt gemaakt. We zijn niet alleen kinderen van de Verlichting maar ook van de Romantiek met zijn verlangen naar gemeenschap.

Toch roept dat ook allerlei vragen op. Wat doen wij precies wanneer wij ‘onderscheid maken’: tussen allochtoon en autochtoon, tussen man en vrouw, tussen godsdienst en politiek, tussen vreemd en eigen, en wanneer worden die onderscheidingen voer voor onenigheid en (cultuur)strijd en zelfs groepsvorming in vrienden en vijanden?

Tijdens deze lezing zal de spreker de vraag opwerpen hoe we tegemoet kunnen komen aan dat romantische verlangen naar de begrensdheid en geborgenheid van een Heimat, zonder in giftig nationalisme en xenofobie te belanden. Is er zoiets mogelijk als een politiek die recht doet aan onze eindigheid, die onder meer betekent dat we de maakbaarheid van de wereld en van onze levens, maar ook die van ‘vreemdelingen’, drastisch relativeren, evenzeer als de voorspelbaarheid van de gevolgen van ons handelen?

Over Theo de Wit

Theo W.A. de Wit (1953) studeerde theologie en politieke filosofie te Nijmegen. Tot aan 2021 was hij Universitair Docent ethiek en sociaal-politieke filosofie aan de Universiteit van Tilburg, en van 2009 tot 2020 daarnaast bijzonder hoogleraar ‘Vraagstukken geestelijke verzorging in justitiële inrichtingen’.

Vanaf 2013 is hij ook buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit van Stellenbosch/Zuid-Afrika. In 2021 publiceerde hij Godenstrijd in de liberale democratie, in 2023 redigeerde hij samen met Ad Verbrugge het boek De liberale democratie onder vuur.